Allereerst de inkomensachteruitgang als gevolg van ontslag. De WW-uitkering is aanzienlijk lager dan uw salaris. Verzekeraard hebben hiervoor een product ontwikkeld dat u verzekerd tegen de nadelige financiële gevolgen van een ontslag. Vaak is een dergelijke verzekering gekoppeld aan een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Over het algemeen is de uitkeringsduur één jaar. Deze verzekering biedt de verzekerde met name veel rust. Ingeval van een ontslag worden de financiën op orde gehouden terwijl u de mogelijkheid krijgt om te zoeken naar een nieuwe baan.

Wanneer u onverhoopt arbeidsongeschikt raakt, kunt u aanspraak maken op een zogenaamde WIA-uitkering. Deze uitkering kan in bepaalde gevallen onvoldoende zijn. U kunt een eventuele inkomensachteruitgang verzekeren. Daarnaast is het mogelijk om uw woonlasten af te dekken. Bij een dergelijke verzekering verzekerd u het risico dat u uw woonlasten niet meer kunt opbrengen als gevolg van arbeidsongeschiktheid. Bijkomend voordeel is dat veel hypotheekverstrekkers een korting op de hypotheekrente geven wanneer u een dergelijke verzekering afsluit. Het biedt hen immers meer zekerheid dat u aan uw verplichtingen kunt blijven voldoen.

Tenslotte kan zich de situatie voordoen dat u tijdelijk minder wilt gaan werken, bijvoorbeeld om even tot uzelf te komen of voor een familielid te zorgen. Sinds 2006 heeft de overheid hiervoor de levensloopregeling geïntroduceerd. Deze regeling biedt u de mogelijkheid om fiscaal gefaciliteerd te sparen voor vrije tijd. Het door u opgespaarde tegoed kan worden opgenomen op het moment dat daaraan behoefte is.

In veel gevallen is aan de hypotheek een levensverzekering gekoppeld. De uikering hieruit bij overlijden kan worden gebruikt om (een deel) van de hypotheek af te lossen. Hierdoor worden de woonlasten beperkt en is het financieel mogelijk voor de langstlevende partner om in het huis te blijven wonen. Nadeel hiervan is dat het voordeel van de hypotheekrenteaftrek overeenkomstig afneemt.

Wanneer de langstlevende partner over voldoende inkomen beschikt om zonder het (gedeeltelijk) af lossen van de hypotheek in het huis te blijven wonen, dan kan de uitkering uit de levensverzekering worden gespaard of belegd. Zodoende blijft het fiscaal voordeel van de hypotheekrente volledig in stand. Wel dient rekening te worden gehouden met diverse fiscale spelregels ten aanzien van de levensverzekering. Laat u dan ook goed adviseren hierbij.

Naast het verminderen van de woonlasten kunt u er ook voor kiezen om het inkomen van de langstlevende partner aan te vullen. De overheid doet hierin wel een bijdrage in de vorm van de ANW, maar in de praktijk is dit veelal onvoldoende. Dit kan worden opgelost op verschillende manieren. Een nabestaandenpensioen kan hierin een belangrijke rol spelen. Ook een lijfrenteverzekering is een aantrekkelijk alternatief. De lijfrente is initieel bedoeld als oudedagsreserve maar kan bij voortijdig overlijden ook het inkomen van uw partner aanvullen. Het tot dan toe opgebouwde kapitaal wordt bij veel verzekeringen uitgekeerd aan de nabestaanden. Tenslotte is het natuurlijk ook mogelijk om een levensverzekering af te sluiten die niet gekoppeld is aan de eigen woning.

In hoofdzaak zijn er bij een echtscheiding twee mogelijkheden. Allereerst is het mogelijk dat één van beide partners in het huis blijft wonen. Diegene zal dan de ander moeten uitkopen. Koopt de één de ander uit door middel van een hypotheekverhoging, dan is de hypotheekrente ook over dit nieuwe deel fiscaal aftrekbaar. Immers, de koper is ook in zijn geheel eigenaar geworden van de woning.

Het kan echter zo zijn dat uitkopen van de partner niet mogelijk is. Wanneer het huis is gekocht op beider inkomens zal het lastig worden voor één van de partijen om alleen het huis te betalen. In dat geval zit er niets anders op om het huis te verkopen. Bij verkoop komt de eventueel aanwezige overwaarde vrij. Deze dient tussen de partners verdeeld te worden. Bovendien wordt de lopende hypotheek afgelost. Vervolgens zijn beide voormalige partners vrij om ieder afzonderlijk op zoek te gaan naar nieuwe woonruimte en ieder afzonderlijk een eigen hypotheek hiervoor af te sluiten.

Heeft u een hypotheek met een daaraan gekoppelde levensverzekering dan dient u als voormalige gezamenlijke eigenaars van de woning ook het hierin opgebouwde vermogen te verrekenen. In het kader van een verdeling van de boedel naar aanleiding van een echtscheiding mogen levensverzekeringen in het algemeen zonder fiscale boetes onder ex-partners worden verdeeld.

Door de vergrijzing en daarmee samenhangende het steeds meer voorkomen van deze situatie hebben hypotheekverstrekkers de zogenaamde seniorenhypotheek ontwikkeld. Deze hypotheekvorm stelt ouderen in de gelegenheid om de overwaarde op hun eigen woning te benutten zonder te verhuizen. Dit kan door voor (een deel van) de overwaarde een aanvullende hypotheek op te nemen. Het kapitaal dat hierdoor beschikbaar wordt kan vervolgens voor consumptieve uitgaven worden aangewend.

De seniorenhypotheek wordt door verschillende hypotheekverstrekkers aangeboden en verschilt sterk in vorm. Zo wordt in sommige gevallen direct de gehele overwaarde gefinancierd. Het daaruit voortkomende kapitaal wordt belegd. Uit de beleggingen dienen vervolgens de toegenomen woonlasten te worden betaald alsmede de wens tot meer consumptie. Daarnaast zijn er ook vormen waarbij steeds een klein deel extra hypotheek wordt opgenomen, naarmate de consumptieve bestedingen dit verlangen.

Het moge duidelijk zijn dat de eerste variant risicovoller is dan de tweede. Indien het rendement op de beleggingen de rentekosten echter overstijgen, is het een lucratieve optie. Als consument dient u goed na te gaan welke zekerheden de verstrekker stelt omtrent het belegde vermogen en welke kosten in rekening worden gebracht. Overigens geldt voor alle varianten van de seniorenhypotheek dat de hypotheekrente niet fiscaal in aftrek kan worden gebracht. De besteding is immers consumptief en wordt derhalve niet fiscaal gefaciliteerd.

Bij zelfstandigen, freelancers en mensen die onregelmatig of op provisiebasis werken wordt meestal uitgegaan van het gemiddelde inkomen over de afgelopen drie jaar. Ook wordt gekeken naar de prognoses voor het lopende jaar. Het inkomen van de zelfstandige wordt bepaald aan de hand van balansen, de winst- en verliesrekeningen en de aangifte inkomstenbelasting.

Doordat de laatste jaren het aantal ondernemers fors is toegenomen, is de markt van hypotheken voor zelfstandigen ook steeds verder uitgebreid. Voorheen was het voor een ondernemer die nog geen drie jaren succesvol had ondernomen zeer moeilijk om toch een hypotheek te krijgen. Op dit moment zijn er steeds meer hypotheekaanbieders die ook aan een startende ondernemer een hypotheek willen verstrekken. Er zijn zelfs hypotheekverstrekkers die zich uitsluitend bezighouden met dit deel van de hypotheekmarkt. Het moge duidelijk zijn dat iedere dienst zijn prijs heeft. Doordat deze gespecialiseerde hypotheekverstrekkers meer risico lopen, zullen de kosten (rente) van dergelijke hypotheken over het algemeen ook hoger uitpakken.

Allereerst bestaat er de zogenaamde starterslening van de Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). Gemeenten stellen een renteloze lening beschikbaar via deze stichting. Alleen starters op de woningmarkt kunnen hiervan gebruik maken. Met deze starterslening kunt u als starter het verschil financieren tussen wat u kunt lenen en wat benodigd is voor de woning. De starterslening is een annuïteitenlening met een looptijd van 30 jaar. Bovendien is de lening de eerste drie jaren aflossingsvrij.

Gemeenten kunnen hun eigen voorwaarden aan een dergelijke starterslening verbinden. Voorbeelden hiervan zijn:

• U moet voor de starterslening in een bepaalde doelgroep vallen;
• De starterslening geldt alleen voor een bepaalde woningcategorie;
• De woning moet onder een bepaalde kostengrens vallen.

Naast deze gemeentelijke starterslening hebben veel hypotheekverstrekkers ingespeeld op de problemen van de startende huizenkoper. Zo zijn er hypotheekverstrekkers die het mogelijk maken dat de ouders van de starter garant staan voor de lening. Ook zijn er hypotheken waarbij de lasten in het begin erg beperkt zijn en pas later toenemen.

Tenslotte bestaat er nog een zogenaamde koopsubsidie. De koopsubsidie is bedoeld voor gezinnen met een laag inkomen die nu meestal in aanmerking komen voor huursubsidie. Het doel van deze regeling van de overheid is om de keuzevrijheid tussen huren en kopen te vergroten. De subsidie is een tegemoetkoming in de hypotheeklasten bij aankoop van de woning. De hoogte is afhankelijk van het inkomen en het vermogen.